อะไรคือสิ่งที่ถือว่าเป็นฟาวล์จากการบังลูกเสิร์ฟวอลเลย์บอล? กฎปี 2026 อธิบายโดยละเอียด

การปรับปรุงที่สำคัญที่สุดในปี 2026 คือ ผู้เล่นทีมเสิร์ฟห้ามยกมือขึ้นเหนือศีรษะระหว่างการเสิร์ฟจนกว่าลูกบอลจะผ่านตาข่ายไปแล้วข้อจำกัดที่ชัดเจนนี้ปรากฏอยู่ในกฎ FIVB ปี 2025–2028 และในกฎกติกาวอลเลย์บอลในร่มของสหรัฐฯ ปี 2025–2027 เรื่องนี้สำคัญเพราะคำอธิบายเกี่ยวกับการบังสายตาแบบเดิมมักจะเน้นเฉพาะว่าเพื่อนร่วมทีมบังสายตาของผู้รับหรือไม่ แต่ภายใต้กฎปัจจุบัน การยกมือขึ้นได้รับการกล่าวถึงโดยตรงแล้ว

สำหรับความผิดฐานบังสายตาในวงกว้างนั้น หลักเกณฑ์สำคัญยังคงอยู่ที่การมองเห็น ในวอลเลย์บอลในร่ม ผู้เล่นหรือกลุ่มผู้เล่นฝ่ายเสิร์ฟต้องไม่กีดขวางไม่ให้ฝ่ายรับเห็นทั้งจังหวะการเสิร์ฟและวิถีการบินของลูกบอลตามข้อกำหนดปัจจุบันของ FIVB หากผู้รับยังคงมองเห็นทั้งจังหวะการเสิร์ฟหรือวิถีการบินของลูกบอล สถานการณ์นั้นจะไม่ถือเป็นการบังสายตาตามหลักเกณฑ์ดังกล่าว

การกระทำใดบ้างที่อาจทำให้เกิดข้อผิดพลาดในการคัดกรอง?

กฎข้อ 12.5 ของกฎกติกาวอลเลย์บอลอย่างเป็นทางการของ FIVB ปี 2025–2028ระบุถึงการกระทำหลายอย่างของทีมเสิร์ฟที่สามารถสร้างสิ่งกีดขวางระหว่างการเสิร์ฟได้ ซึ่งรวมถึงการโบกมือ การกระโดด การเคลื่อนที่ไปด้านข้าง หรือการยืนรวมกลุ่มในลักษณะที่บดบังการเสิร์ฟและวิถีการบินของลูกบอลจนกว่าลูกบอลจะถึงระนาบแนวตั้งของตาข่าย

คู่มือกติกาวอลเลย์บอลในร่มของสหรัฐอเมริกา ปี 2025–2027ใช้กรอบพื้นฐานเดียวกันและเพิ่มเติมคำแนะนำเชิงปฏิบัติสำหรับผู้ตัดสิน โดยระบุว่าการตัดสินควรคำนึงถึงตำแหน่งสัมพัทธ์ของทีมที่เสิร์ฟ ทิศทางการเสิร์ฟ ความเร็วของการเสิร์ฟ และวิถีการเคลื่อนที่ของลูกบอล

สถานการณ์ทั่วไปที่อาจผิดกฎหมาย

• ผู้เล่นยืนรวมกลุ่มกันอย่างใกล้ชิดอยู่หน้าผู้เสิร์ฟ:การรวมกลุ่มเช่นนี้อาจกลายเป็นฉากบังตาได้ หากทำให้มองไม่เห็นการสัมผัสลูกเสิร์ฟและวิถีการเคลื่อนที่ของลูกบอลในช่วงต้นเกมจากทีมรับ
• การโบกมือระหว่างการเสิร์ฟ:การจงใจขยับแขนให้อยู่ในแนวสายตาของผู้รับสามารถก่อให้เกิดการบังสายตาได้
• การกระโดดหรือเคลื่อนที่ไปด้านข้าง:เพื่อนร่วมทีมที่ขยับตัวหรือกระโดดขณะที่ลูกเสิร์ฟกำลังถูกตี อาจสร้างสิ่งกีดขวางทางสายตาที่เคลื่อนไหวได้
• การยกมือขึ้นเหนือศีรษะ:ตามกฎข้อ 12.5.3 ปัจจุบัน ผู้เล่นฝ่ายเสิร์ฟห้ามยกมือขึ้นเหนือศีรษะในระหว่างการเสิร์ฟจนกว่าลูกบอลจะผ่านพ้นตาข่ายไปแล้ว
• การเสิร์ฟเร็วและต่ำข้ามกลุ่มผู้เล่นที่แน่นหนา:สมาคมวอลเลย์บอลแห่งสหรัฐอเมริกาได้ระบุไว้อย่างชัดเจนว่า การผสมผสานรูปแบบนี้ทำให้มีโอกาสเกิดการสกรีนมากขึ้น เนื่องจากผู้เล่นฝ่ายรับอาจมีโอกาสน้อยหรือไม่มีโอกาสเลยที่จะรับลูกก่อนที่ลูกจะข้ามตาข่าย

การยืนอยู่หน้าเซิร์ฟเวอร์ไม่ได้หมายความว่าเป็นความผิดพลาดเสมอไป

นี่คือประเด็นที่ก่อให้เกิดการโต้เถียงมากที่สุดในโรงยิม เพื่อนร่วมทีมสามารถยืนอยู่ระหว่างผู้เสิร์ฟและผู้รับได้โดยไม่ถือว่าเป็นการฟาวล์แบบบังหน้าโดยอัตโนมัติ กฎไม่ได้หมายความเพียงแค่ “คุณห้ามยืนอยู่หน้าผู้เสิร์ฟ” ประเด็นอยู่ที่ว่าทีมผู้รับถูกกีดขวางไม่ให้เห็นส่วนที่จำเป็นของการเสิร์ฟหรือไม่

ตัวอย่างเช่น ลองนึกภาพผู้เล่นแถวหน้าสามคนยืนอยู่ใกล้กันบริเวณกลางตาข่าย ผู้เสิร์ฟอยู่ใกล้เส้นข้างสนามด้านขวาและเสิร์ฟตรงไปตามเส้น หากลูกบอลไม่เคยผ่านเหนือหรือด้านหลังกลุ่มผู้เล่นเหล่านั้นจากมุมมองของผู้รับ การจัดตำแหน่งอาจดูน่าสงสัย แต่ไม่จำเป็นต้องเข้าข่ายการบังสายตาเสมอไป

ในทำนองเดียวกัน การเสิร์ฟที่สูงและช้าอาจลดโอกาสในการเกิดการบังได้ แม้ว่าในตอนแรกจะผ่านใกล้กลุ่มเพื่อนร่วมทีมก็ตาม แนวทางการตัดสินของสมาคมวอลเลย์บอลแห่งสหรัฐอเมริกาในปัจจุบันระบุไว้อย่างชัดเจนว่า การเสิร์ฟที่ช้าและวิถีการเสิร์ฟที่สูง เป็นปัจจัยที่ลดโอกาสในการเกิดการบัง

การทดสอบ “ทั้งสองอย่างต้องถูกซ่อนไว้”

ถ้อยคำปัจจุบันของ FIVB มีประโยชน์อย่างมากเพราะให้วิธีวิเคราะห์การเล่นที่โต้แย้งกันโดยตรง ในการสร้างสิ่งกีดขวางภายใต้กฎข้อ 12.5.2 ตำแหน่งหรือการเคลื่อนไหวต้องซ่อนทั้งสองสิ่งต่อไปนี้:

1. การให้บริการจริงได้รับผลกระทบ และ
2. เส้นทางการบินของลูกบอลจนกระทั่งถึงระนาบแนวตั้งของตาข่าย

หากทีมรับสามารถมองเห็นผู้เสิร์ฟสัมผัสลูกบอลได้ แต่หลังจากนั้นลูกบอลก็หายไปชั่วครู่ นั่นไม่เข้าข่ายคำจำกัดความนี้ ในทางกลับกัน หากการสัมผัสถูกซ่อนไว้ แต่ลูกบอลกลับปรากฏให้เห็นชัดเจนทันทีหลังจากที่ออกจากมือผู้เสิร์ฟและยังคงมองเห็นได้ขณะลอยอยู่ในอากาศ กฎของ FIVB ก็ระบุเช่นกันว่า หากองค์ประกอบใดองค์ประกอบหนึ่งปรากฏให้เห็น ก็ไม่ถือว่าเป็นสิ่งกีดขวาง

นั่นไม่ได้หมายความว่าการจัดตำแหน่งผู้เล่นที่ดูไม่เป็นธรรมชาติทุกรูปแบบจะถูกต้องตามกฎ ข้อจำกัดเรื่องการยกมือแยกกันยังคงมีผลบังคับใช้ และผู้ตัดสินมีหน้าที่ตัดสินว่าตำแหน่งและการเคลื่อนไหวของผู้เล่นนั้นดูเป็นอย่างไรในแง่ของภาพรวม

มีอะไรเปลี่ยนแปลงบ้างในรอบการออกกฎระเบียบปัจจุบัน?

การเปลี่ยนแปลงกฎที่สำคัญในปัจจุบันคือ กฎข้อ 12.5.3 สหพันธ์วอลเลย์บอลสหรัฐอเมริกาได้ระบุว่าเป็นกฎใหม่ในฉบับปี 2025–2027 โดยระบุว่า ผู้เล่นในทีมเสิร์ฟห้ามยกมือขึ้นเหนือศีรษะระหว่างการเสิร์ฟจนกว่าลูกบอลจะผ่านพ้นตาข่ายไปแล้ว กฎกติกาของสหพันธ์วอลเลย์บอลนานาชาติ (FIVB) ฉบับปี 2025–2028 ก็มีข้อกำหนดเดียวกันนี้เช่นกัน

ผลในทางปฏิบัตินั้นตรงไปตรงมา ผู้เล่นไม่ควรยืนใกล้ตาข่ายโดยเหยียดแขนทั้งสองข้างขึ้นเหนือศีรษะขณะที่เพื่อนร่วมทีมกำลังเสิร์ฟ แม้ว่าผู้เล่นคนนั้นจะเชื่อว่าผู้รับลูกยังมองเห็นได้อยู่ก็ตาม การลดมือลงให้ต่ำกว่าระดับศีรษะจะช่วยขจัดความผิดข้อนี้ และยังลดโอกาสที่ท่าทางของผู้เล่นจะถูกตัดสินว่าเป็นการบังโดยเจตนาอีกด้วย

สหพันธ์วอลเลย์บอลนานาชาติ (FIVB) อนุญาตให้ผู้ตัดสินคนแรกตักเตือนทีมผ่านทางกัปตันทีมได้ หากสงสัยว่ามีการบังสายตาโดยเจตนา สหพันธ์วอลเลย์บอลสหรัฐอเมริกา (USA Volleyball) ก็ใช้ภาษาในการจัดการผู้ตัดสินในลักษณะเดียวกัน การตักเตือนนั้นแตกต่างจากการรอให้พฤติกรรมนั้นเกิดขึ้นซ้ำๆ จนเป็นที่ยอมรับได้ มันเป็นกลไกการเตือนที่มุ่งป้องกันกลยุทธ์การบังสายตาโดยเจตนา

ตัวอย่าง: มีหน้าจอหรือไม่?

กรรมการตัดสินว่าอาจมีการทำฟาวล์แบบสกรีนหรือไม่

การตัดสินว่าลูกเข้าเขตแดนหรือไม่นั้น ส่วนหนึ่งขึ้นอยู่กับการตัดสินใจของผู้ตัดสิน เพราะผู้ตัดสินต้องประเมินทั้งรูปทรงและจังหวะเวลาแบบเรียลไทม์ สมาคมวอลเลย์บอลแห่งสหรัฐอเมริกาได้ระบุปัจจัยสำคัญ 4 ประการ ได้แก่ ตำแหน่งของผู้เล่นฝ่ายเสิร์ฟ ทิศทางของลูกเสิร์ฟ ความเร็วของลูก และวิถีของลูกว่าสูงหรือต่ำเพียงใด

การรวมกลุ่มกันแน่นๆ บวกกับการเสิร์ฟที่เร็วและต่ำตรงเหนือกลุ่มนั้น มีโอกาสสูงที่จะทำให้เกิดการบังที่ไม่ถูกต้อง ผู้เล่นที่กระจายตัวออกไป ก้มตัวลงเพื่อรักษาทัศนวิสัยของผู้รับ หรืออยู่ห่างจากเส้นทางการเสิร์ฟ จะมีโอกาสน้อยที่จะทำให้เกิดการบังที่ไม่ถูกต้อง เช่นเดียวกับกรณีที่การเสิร์ฟช้าหรือสูงพอที่ผู้รับจะมองเห็นได้อย่างชัดเจน

สำหรับผู้เล่นและโค้ช นั่นหมายความว่าวิธีปฏิบัติที่ปลอดภัยที่สุดคืออย่าไปถกเถียงเรื่องระยะห่างในการมองเห็น แต่ให้สร้างรูปแบบการเสิร์ฟที่เห็นได้ชัดว่ารักษาแนวสายตาที่ชัดเจนไว้ ให้วางมือต่ำกว่าระดับศีรษะ หลีกเลี่ยงการเคลื่อนไหวไปด้านข้างหรือการกระโดดที่ไม่จำเป็นระหว่างการเสิร์ฟ และอย่าจงใจจัดผู้เล่นให้อยู่ในเส้นทางการบินของลูกเสิร์ฟเร็ว

จะเกิดอะไรขึ้นเมื่อมีการตรวจพบข้อผิดพลาดในการคัดกรอง?

ลูกเสิร์ฟที่ผ่านแนวกั้นถือเป็นการเสิร์ฟเสียตามกฎข้อ 12.6.2.3 เนื่องจากวอลเลย์บอลใช้ระบบนับคะแนนแบบแรลลี่ ฝ่ายตรงข้ามจะเป็นฝ่ายชนะแรลลี่และได้แต้ม หากฝ่ายตรงข้ามเป็นฝ่ายรับ ก็จะได้สิทธิ์เสิร์ฟด้วย

สัญญาณมาตรฐานของกรรมการสำหรับการบังลูกนั้นอยู่ในประเภทสัญญาณเดียวกับที่ใช้สำหรับการฟาวล์บล็อก: คือยกแขนทั้งสองข้างขึ้นในแนวตั้งโดยหันฝ่ามือไปข้างหน้า สมาคมวอลเลย์บอลแห่งสหรัฐอเมริกาได้เผยแพร่สัญญาณนี้ไว้ในหน้าเว็บสัญญาณมือของกรรมการในร่มอย่างเป็นทางการ

หลักการนี้ใช้ได้กับวอลเลย์บอลทุกประเภทหรือไม่?

คำอธิบายนี้กล่าวถึงเฉพาะวอลเลย์บอลในร่มภายใต้กฎปัจจุบันของ FIVB และ USA Volleyballเท่านั้น วอลเลย์บอลชายหาดก็มีกฎเกี่ยวกับการบังเช่นกัน แต่รูปแบบการเล่นแบบสองผู้เล่นทำให้สถานการณ์การบังเกิดขึ้นแตกต่างออกไป การแข่งขันในระดับโรงเรียน วิทยาลัย หรือระดับสันทนาการในท้องถิ่นอาจใช้กฎที่แยกต่างหากหรือปรับเปลี่ยนให้เหมาะสม

หากคุณกำลังเล่นอยู่ในลีกที่อยู่ภายใต้การกำกับดูแลขององค์กรอื่น โปรดตรวจสอบกฎกติกาฉบับปัจจุบันของการแข่งขันนั้นก่อนที่จะอ้างอิงถึงข้อความของ FIVB/USAV สำหรับวอลเลย์บอลสโมสรในสหรัฐอเมริกาหน้าเว็บกฎกติกาและการตีความของ USA Volleyballคือแหล่งข้อมูลอ้างอิงที่เหมาะสมในปัจจุบัน

ตรวจสอบตัวเองง่ายๆ ก่อนที่ทีมของคุณจะเริ่มเสิร์ฟ

ก่อนเสียงนกหวีดดัง ให้ลองมองไปยังฝั่งรับจากมุมมองของพวกเขา พวกเขามองเห็นจุดที่ผู้ส่งบอลสัมผัสลูกได้อย่างชัดเจนหรือไม่ พวกเขาจะสามารถติดตามลูกบอลได้ทันทีหลังจากสัมผัสลูกหรือไม่ เพื่อนร่วมทีมของคุณวางมือไว้ต่ำกว่าศีรษะหรือไม่ มีใครกำลังจะกระโดด โบกมือ หรือเลื่อนตัวไปด้านข้างเข้ามาในแนวสายตาหรือไม่

หากคำตอบชัดเจนและรูปแบบการจัดวางตำแหน่งไม่ได้จงใจบดบังทั้งการเสิร์ฟและวิถีการบินของลูกบอล ความเสี่ยงที่จะถูกกรรมการเป่าฟาวล์ข้อหาบังสายตาจะต่ำลงมาก หากผู้เล่นยืนเรียงกันแน่นเกินไปหน้าลูกเสิร์ฟที่แรงและแบน หรือใช้การเคลื่อนไหวเพื่อบดบังทัศนวิสัยของผู้รับ ควรเปลี่ยนรูปแบบการจัดวางตำแหน่งก่อนเสิร์ฟ วิธีนี้มีความน่าเชื่อถือมากกว่าการหวังว่ากรรมการจะมองเห็นรูปทรงเรขาคณิตแตกต่างออกไป